Schaalhoren

Een schaalhoren lijkt op een kruising tussen een piramide en de kwaadaardige paddestoeltjes uit Super Mario. Ze vallen niet snel op als ze op een steen zitten en ze zijn ontzettend langzaam. Ze schrapen met hun rasptong plantaardig voedsel van de stenen. Als ze onraad vermoeden, klemmen ze zich vast aan de rots en krijg je ze met geen mogelijkheid los. Ze sluiten zichzelf bijna luchtdicht af, waardoor krabben, maar ook nieuwsgierige mensen geen enkele kans krijgen. Men vindt ze wel regelmatig op aanspoelsel dat afkomstig is van andere kusten.

Kenmerken

afmetingen:	tot 6 centimeter doorsnede
kleur:	gelig-lichtbruin tot bruin-grijs. Soms donkere strepen vanaf het midden naar de rand toe
bijzonderheid	op de schelp zitten vaak zeepokken
leeftijd:	maximaal 11 tot 20 jaar
voedsel:	algen en wieren
vijanden:	krabben, visserij door de mens, zeesterren
voortplanting:	geslachtelijk

Verspreiding en habitat

De schaalhoren is een rots-bewonende zeeslak, die algemeen voorkomt langs de kusten van de Noordzee, vooral op plaatsen waar veel golfslag is. Aan de Nederlandse kust zijn inheemse schaalhorens zeldzaam, maar aan de overkant van de Noordzee, in Engeland, komt deze soort massaal voor op de rotskusten.

Kleine wereld

Jonge schaalhorens vestigen zich op een hard oppervlak, bij voorkeur een rots. Op die rots zoeken ze een mooi deukje, kiertje of holte en dat wordt de 'thuisbasis'.

De vorm van hun schelp is aangepast aan het oppervlak van hun thuisbasis. De randjes komen bijna precies overeen met de hobbels in de steen, waardoor ze helemaal afgesloten worden als ze zich tegen de steen aandrukken. Roofdieren kunnen niet meer bij het zachte vlees, want ze kunnen geen opening meer vinden.

Het afsluiten van de schelp werkt niet alleen goed tegen roofdieren. In de afgesloten schelp kan de schaalhoren een voorraadje zeewater bewaren voor als het laag water is. Schaalhorens zijn namelijk heel sloom en ze kunnen niet zomaar naar het water kruipen als het eb wordt. Om uitdroging en oververhitting te voorkomen zorgen ze er dus voor dat het binnen in de schelp altijd hoogwater is.

's Nacht verlaat de schaalhoren zijn thuisbasis en gaat op zoek naar algen. Hij komt niet veel verder dan 1 meter van zijn huisje, want als het licht is wil hij weer veilig thuis zijn. Bij de weblinks kun je een leuk filmpje vinden van grazende schaalhorens. Je kunt ook zien dat de schaalhorens snel weer terug naar huis gaan als het licht wordt en hoe ze zich specifiek 'indraaien' in hun eigen rotsplekje.

Namen:
Ned: Schaalhoren (patella, napslak, hoedschelp, puntkokkel)
Lat: Patella vulgata
Eng: Limpet
Dui: Napfschnecke
Dan: Albueskæl

Weblinks

Schaalhorens die 's nachts algen eten op YouTube:
http://www.youtube.com/watch?v=9nycudpbwTI&feature=related

---