Index

2010
2009
2008
28 november 2008De groeiringen van de venusschelp 29 oktober 2008Impressie onderzoeksreis Tridens 20080603nieuwsblogs 20080326nieuwsblogs
2007

Blog: Zwervend langs zee

6 september 2010


In het blog van ZeeinZicht vertellen zeeonderzoekers hun belevenissen. Elke week komt een andere onderzoeker aan het woord. Deze week is dat Michiel Claessens van de Universiteit Gent. Hij was de afgelopen dagen bezig met het verzamelen van zwerfafval op de stranden van Belgi.

Een sterke wind en regelmatig buitjes, dat is niet meteen het ideale weer voor een strandwandeling. Toch moesten we afgelopen week heel wat strandwandelingen maken voor ons onderzoek naar de verspreiding van afval langs de Belgische kust. En valt een gewone strandwandeling met dit weer al niet mee, met je handen vol met plastic flessen, schoenen en gescheurde zakken gaat dat niet gauw beter.

Foto: Het was niet echt strandweer met een sterke wind en af en toe een buitje.

Voor het onderzoek lopen we zigzaggend over een strook van 100 meter breed tussen de laag- en hoogwaterlijn en verzamelen daarbij alle voorwerpen die niet van natuurlijke oorsprong zijn. We zigzaggen zodat elk deel van dat stukje strand onderzocht wordt. Zo lopen we gemakkelijk 10 kilometer per dag. Aan het einde van de staalname moeten we dan met alle verzamelde spullen ook weer helemaal terug naar de auto lopen, die soms 3 kilometer verderop geparkeerd staat… Best vermoeiend!

Kaart: Hier zie je onze route volgens het navigatiesysteem (de gele lijn met zwarte stippen) in ons onderzoeksgebied (paarse rechthoek) op het strand.

Het zwerfafval liet zich met deze wind niet altijd zomaar vangen, en we moesten ook ons eigen materiaal goed vasthouden! Zo woei op een bepaald moment het deksel van mijn emmer uit mijn hand. Ik heb het ding zo’n 75m moeten achtervolgen alvorens ik het weer te pakken kreeg. Zelfs op het navigatiesysteem dat onze wandelroute nauwkeurig bijhield, is tot ver buiten het onderzoeksgebied de lange streep te zien van mijn ‘race tegen het deksel’. Kijk maar op de kaart!

Maar dat is niet het enige wat je achteraf allemaal kan aflezen op zo’n kaart met de gelopen route. Zo zie je aan de ontsnappingsrichting van het deksel dat er een sterke zuidwesten wind stond, en tijdens de achtervolging haalde ik een gemiddelde snelheid van 14 km/h. Zo’n dagje onderzoek is dus meteen ook goed voor je conditie! We hebben die dag zo’n 3.3 ha strand opgeruimd, en dat is exclusief het stuk dicht bij de laagwaterlijn dat we schijnbaar overgeslagen hebben: dit was een grote plas waarvan we de bodem niet eens konden zien. Het had dan ook geen zin om daarin op zoek te gaan naar afval.

Foto: In Oostduinkerke vonden we zo’n 24gram speelgoed

Aan het eind van de dag waren we elke keer weer verbaasd over de vondsten. Bij zo’n verzamelactie verwacht je nog wel flessendopjes, lege flessen en plastic zakken, maar we vonden ook lege jachtpatronen, maandverbanden, een hoop oorstokjes, een injectiespuit en verschillende speelgoedsoldaatjes. Die laatsten vonden we nog behoorlijk veel en op bijna elk strand.

Foto: Een aantal plastic soldaatjes die we gevonden hebben. Zoals je aan de positie van de soldaatjes kunt zien, konden we het zelf ook niet laten er even mee te spelen…

Maar wat ons nog het meeste werk kostte, waren de plastic pellets die we op de stranden vonden. Dat zijn plastic korrels die in fabrieken gebruikt worden om………nog meer plastic artikelen van te maken. Ze worden vervoerd met schepen en soms slaat er bij stormweer wel eens een container met deze pellets overboord. Het gevolg is dat op alle stranden die we bezochten, ontelbaar veel van deze kleine plastic korreltjes te vinden zijn.

Foto: een greep uit de plastic pellets die we gevonden hebben op een strand bij een natuurgebied.

Alles wat we vonden hebben we meegenomen naar het lab. Daar zullen we alles sorteren, tellen en wegen, maar we konden nu al zien dat er grote verschillen waren tussen de verschillende stranden. Zo vonden we op de toeristische stranden heel wat sigarettenpeuken, ijsstokjes, frietbakjes en lege flessen van frisdrank, die we op de stranden van de natuurgebieden bijna niet tegenkwamen. Er wordt op een dagje strand dus nog heel wat achtergelaten....

Foto: Allerlei plastics die we vonden op het strand van Oostduinkerke

Vriendelijke groet, Michiel

Meer weten?

Het onderzoek

Wereldwijd is er bezorgdheid over het afval dat in zee terecht komt. Dit afval is niet alleen lelijk om te zien, maar kan hinderlijk zijn voor de scheepvaart en kwalijke gevolgen hebben voor de natuur. Het is al langer bekend dat zeedieren verstrikt kunnen raken in netten, vislijnen en touwen, en dat ze allerlei plastic materialen in hun maag krijgen. Maar ook menselijke strandbezoekers kunnen gewond raken door zwerfvuil.


Foto: Zeedieren kunnen ernstig verstrikt raken in het afval dat wij in zee of op het strand achterlaten.

Er is echter een gebrek aan informatie over de oorsprong, de hoeveelheid en het type van afval dat aanwezig is in en rond de zee. Bovendien hebben recente studies ook de wijde verspreiding van microscopisch kleine plastic deeltjes aangetoond. Over de gevolgen van deze zogenaamde microplastics op zeedieren is tot hiertoe zeer weinig geweten.


Foto: En van de toeristische stranden van ons onderzoek (De Haan)

Voor dit project zoeken we ook een aantal stranden af om een volledig beeld te geven van het voorkomen en de verspreiding van afval (inclusief microplastics) in en rond de zee. Hiervoor hebben we vier stranden geselecteerd: twee stranden die in natuurgebieden liggen en twee waar veel toerisme is. We verzamelen al het afval in een bepaald onderzoeksgebied en bekijken of er een relatie is met de aanwezigheid van microplastics, maar ook of het type strand van belang is voor het afval en de microplastics die we er vinden.

naar boven

Meer informatie

Het onderzoek van Michiel vormt een onderdeel van het AS-MADE project dat het voorkomen en de effecten van marien afval in de zone van het Belgisch Continentaal Plat onderzoekt.
Onderzoeksproject: AS-MADE
Subsidieverstrekker: Wetenschap voor een duurzame ontwikkeling (SSD)
naar boven

Bron

Michiel Claessens
Wetenschappelijk medewerker
Universiteit Gent
Faculteit Bio-ingenieurswetenschappen
Laboratorium voor Milieutoxicologie en Aquatische Ecologie
Michiel.Claessens@UGent.be